Hel – początek czy koniec Polski …

Drodzy Czytelnicy – dziś zapraszam Was do poznania Helu, który jest moim domem, gdzie mieszkam od wielu, wielu lat . Dla przyjezdnych to koniec Polski. Dla mieszkańców to początek.

Hel (kaszub. Hél, niem. Hela ) – miasto i gmina w powiecie puckim, w województwie pomorskim, położona na Mierzei Helskiej należy do najstarszych miejscowości Pomorza.

HERB HELU

HERB HELU

Miejscowość o wyjątkowym położeniu, z trzech stron otoczona morzem.
Pochodzenie nazwy miasta, jak dotąd nie zostało dokładnie wyjaśnione. Chociaż wiele wskazuje, że prawdopodobnie ma swoje źródła w językach germańskich. Według jednej z teorii nazwa wywodzi się od starogermańskiego określenia piekła (,, heel”), kojarzonej z zimnem.
Inna teoria głosi, że nazwa została zapożyczona od Skandynawów, którzy przybywając ze skalistych wybrzeży swej Ojczyzny, trafili do innego, jakby zaczarowanego świata. Kolejna teoria
przychyla się, że nazwa Helu wywodzi się od greckiego ,, helios ”,czyli słońce, ze względu na piękne, piaszczyste plaże ..….

Pierwsze, zachowane wzmianki o Helu pochodzą z 1198 roku, gdzie występuje jako kaszubska wieś o nazwie Gellen, ośrodek handlu i połowu śledzia. Prawdopodobnie prawa miejskie (na prawie lubeckim ) Hel otrzymał z rąk księcia Świętopełka II w roku 1266.
Pierwotne, średniowieczne miasto, nazywane „ Starym Helem ”, znajdowało się około 1,5 km na zachód od obecnego centrum. Według zachowanych zapisów, dawny Hel posiadał murowany kościół, ratusz, szpital, dwa place targowe, kilka karczm a także przystań dla łodzi rybackich i statków handlowych. W XV wieku pojawił się „Nowy Hel ” w bezpieczniejszym miejscu. Przypuszcza się, że powodem przeniesienia osady było zmniejszenie się mierzei na skutek erozji .

W 1417 r. zbudowano kościół św. Piotra, patrona rybaków. Hel doświadczył okresu wzrostu, ale później ustąpił miejsca szybciej rosnącemu miastu Gdańsk. W 1466 r. król Polski Kazimierz IV przyznał Hel jako lenno władcom Gdańska, kończąc stuletnią walkę o dominację nad gospodarką Zatoki Gdańskiej. W 1526 r. król Zygmunt I Stary wycofał wszystkie przywileje przyznane wcześniej Helowi i sprzedawał miasto z półwyspem władzom miasta Gdańska. Od tamtej pory los Helu był związany z większym sąsiadem.
W XVII w. i XVIII w. przedłużające się działania wojenne i klęski żywiołowe poważnie zaszkodziły miastu, którego populacja znacząco zmalała i w 1872 r. rząd nowo utworzonego państwa niemieckiego zniósł prawa miejskie, przyznane Helowi sześć wieków wcześniej.
Upadek został powstrzymany w 1893 r., kiedy we wsi został zbudowany port rybacki. Stanowił on schronienie dla statków rybackich, ale także stał się popularnym celem wycieczek weekendowych dla mieszkańców Gdańska i Sopotu. W 1896 r. wsi przyznano status nadmorskiego uzdrowiska.

Mimo zdecydowanej przewagi ludności niemieckojęzycznej, traktat wersalski przyznał miejscowość odrodzonemu państwu polskiemu. Dzięki strategicznemu położeniu u wejścia do Zatoki Gdańskiej, Hel stał się ważnym punktem na militarnej mapie kraju. W 1921 r. ukończono budowę linii kolejowej łączącej Gdynię z Helem, w 1922 r. do Helu dotarł pierwszy pociąg pasażerski, w 1931 r. otwarto port wojenny.
W 1936 r. utworzono Rejon Umocniony Hel obejmujący przede wszystkim tereny należące do obecnie istniejącej gminy Hel.
Hel znajdował się na terenie Rejonu Umocnionego Hel, który bronił się do 2 października 1939 r. Hel bronił się najdłużej w kampanii wrześniowej .
Żołnierze i marynarze broniący Helu we wrześniu 1939 roku zapisali jedną z najpiękniejszych kartw dziejach oręża polskiego.
Po 1945 r. Hel dostał status miejsca szczególnie ważnego strategicznie co wiązało się z tym, że na Hel mogli przyjechać tylko obywatele PRL (podobny status w ZSRR miał Władywostok). Wjazd samochodem prywatnym odbywał się tylko za okazaniem przepustki. Obostrzenie w dostępie do Helu zniesiono dopiero ok. 1989 r., a same szlabany zniknęły dopiero w latach 90. XX w. (pozostałości rogatek znajdują się do dziś na drodze dojazdowej do miasta). W 1963 r. miasto odzyskało prawa miejskie. W 1979 r. miasto udekorowano Krzyżem Grunwaldu II klasy.

28 listopada 2005 r. władze miasta Hel nadały tytuł honorowego obywatela kończącemu swą drugą kadencję prezydencką Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, który w opinii radnych spędzając swe urlopy na Helu przyczynił się znacznie do promocji miasta.

Hel obecnie liczy niecałe 4000 mieszkańców.

Główne walory i atrakcje to, między innymi :
kościół poewangelicki pw. św. Piotra i Pawła z XV w. – obecnie siedziba Muzeum Rybołówstwa – oddział Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku, z wieża widokową.
zespół latarni morskiej: latarnia, (1942), dom latarników (poł. XIX w.) budynki gosp.(poł. XIX w.), fundament pierwszej latarni z 1820 r.
Muzeum Obrony Wybrzeża – zlokalizowane na jednym ze stanowisk artyleryjskich baterii ”Schleswig Holstein” jak również na wieży kierowania ogniem.

OBEJRZYJMY:

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Wokół muzeum powstał skansen , gdzie gromadzone są sprzęty militarne m.in działa różnego kalibru. W MOW znajduje się między innymi sala poświęcona kmdr Zbigniewowi Przybyszewskiemu – obrońcy Helu w 1939r. Skazanego w tzw. ”procesie komandorów ” w 1952 r. W wieży kierowania ogniem znajduje się wystawa – odtworzony gabinet pisarza Karola Olgierda Borchardta ( autor powieści „ Znaczy Kapitan ”) .

Zgromadzone pamiątki zostały przekazane do MOW przez wieloletnią sekretarkę pisarza p. Ewę Ostrowską.
dzięki pasjonatom w jedynym z obiektów baterii powstaje Muzeum Kolei Helskich
na helskim cmentarzu znajduje się mogiła poległych w kampanii wrześniowej .
zespół fortyfikacji polskich-międzywojennych: między innymi słynna bateria ” duńska ” i ” grecka ” , bateria Heliodora Laskowskiego – na cyplu, niemieckich-wojennych jak i polskich zbudowanych po II wojnie światowej.
wytyczone szlaki turystyczne
Fokarium i Stacja Morska Uniwersytetu Gdańskiego, gdzie co roku przychodzą na świat młode foki, które  kiedy osiągną odpowiedni wiek, są wypuszczane na wolność .
port rybacki z przystania jachtową , która w sezonie letnim cieszy się ogromnym powodzeniem wśród żeglarzy nie tylko polskich .
Park Wydmowy zlokalizowany przy małej plaży , gdzie można zapoznać się ze szczegółowym opisem nadmorskiej roślinności.
zabytkowe chaty rybackie i kaszubskie niskie , jednokondygnacyjne budynki o budowie szkieletowej zbudowane na planie prostokąta.
Kościół rzymsko-katolicki pw. Bożego Ciała zbudowany w latach 30 XX wieku.
cykliczna impreza ( pierwsza w 2006 r ) pod nazwą D-Day Hel , podczas której uczestniczymy w żywej lekcji historii . Grupy rekonstrukcyjne przyjeżdżają z całej Polski i również z zagranicy.
– Ogromną atrakcją Helu w sezonie letnim jest Międzynarodowy Letni Festiwal Kultury i Sztuki w Helu – na przełomie lipca i sierpnia – koncerty odbywają się w Muzeum Rybołówstwa i w kościele pw. Bożego Ciała ( honorowy patronat nad festiwalem objęła między innymi Pani Perzydentowa R.P. jak również J.E Arcybiskup Metropolita Gdański ) . Pomysłodawcą festiwalu jest helanin -Dariusz Paradowski – światowej sławy kontratenor (sopranista).
– nie lada atrakcją Helu jest Letni Teatr w Remizie ( strażackiej ) Pomysłodawcą jest wybitny aktor Olgierd Łukaszewicz z żoną ( także aktorką ) Grażyną Marzec. Dyrektorem artystycznym Teatru jest Wiesław Geras .Przedstawienia odbywają się w remizie strażackiej i są nieodpłatne, ale z powodu ograniczonej ilości miejsc potrzebna jest wcześniejsza rezerwacja.
– nie lada gratka dla amatorów nurkowania : helskie wraki, których w okolicznych wodach morza Bałtyckiego jest sporo.

OBEJRZYJMY:

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

W 2009 roku dzięki Urzędowi Miasta Helu amatorzy nurkowania pozyskali kolejny podwodny obiekt. To posadowiony na dnie kuter łącznikowy Bryza.
– Hel przede wszystkim kilometry pięknych piaszczystych plaż.
– i jeszcze wiele, wiele innych atrakcji…

Zródło:
–  gohel.pl
– Przewodnik po Helu – ,,Stowarzyszenie Przyjaciele Helu”
– Obrona Helu w 1939 – Edmund Kosiarz

Napisane przez: Ewa Helena Wójcik

Ewa Helena Wójcik

Ewa Helena Wójcik.

Hel to mój dom, moja pasja i ja. Dla stałych mieszkańców jest to „początek Polski”, dla przyjezdnych „koniec”.  W nielicznych wolnych chwilach oddaje się niedawno odkrytej pasji, fotografowaniu. Głównym tematem jej zdjęć jest Hel, jego niepowtarzalne uroki: zachody słońca, plaże, morze, port rybacki, lasy, kwiaty i krajobrazy. Fotografowanie nauczyło ją innego, bardziej subtelnego postrzegania otoczenia. Na swoje fotograficzne wycieczki wykorzystuje każdą nadarzająca się okazję. Najlepsze naturalnie są urlopy, kiedy może wyjechać gdzieś dalej, by zmienić krajobraz do ujęć.
Za najlepszą ocenę swojej pasji uważa zdanie, wypowiedziane kiedyś przez znajomego, gdy stwierdziła, że nie umie pisać. „Najlepszą formą twojej wypowiedzi są twoje zdjęcia” – powiedział.





Newsletter
Zapisz się do Newslettera:


 


Polecamy

Izabela Jagosz


Beata Marciniak


Izabela Jagosz


Beata Marciniak


Ewa Stachniak
więcej>>>


Beata Marciniak


Ewa Stachniak
więcej>>>


Aktualności Konsulatu RP Toronto

Polska i Kanada stoją ramię w ramię! Oficerowie z Canadian Armed Forces College świętowali w Konsula ...

101 lat legendarnego obozu szkoleniowego Camp Kosciuszko w Niagara On-the-Lake. Tegoroczna Pielgrzym ...

Wielkie święto polskiej kultury – Dzień Polski w Mississauga, jak co roku zgromadził tysiące osób, k ...

Za nami 'Noc w Bibliotece' w Centrum Kultury Polskiej im. Jana Pawła II w #Mississauga. Po ...

„Noc w Bibliotece” ...

Z racji zbliżających się Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej FIFA 2018 w Rosji Ministerstwo Spraw Zagra ...

Uprzejmie informujemy, że w czwartek 31 maja 2018 r. (Boże Ciało) konsulat będzie nieczynny. ...